ออสการ์ ไวลด์ กับการทัวร์ปลุกกระแสอุบัติการณ์ความบันเทิงยุคใหม่
ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ท่ามกลางยุคสมัยวิคตอเรียนที่เต็มไปด้วยกรอบและความเคร่งขรึม ชื่อของ "ออสการ์ ไวลด์" (Oscar Wilde) ได้ปรากฏขึ้นพร้อมกับมุมมองและผลงานที่สั่นสะเทือนวงการวรรณกรรมและสังคมอย่างถึงแก่น ด้วยลีลาการใช้ชีวิตที่แปลกใหม่ ท้าทายขนบธรรมเนียมเดิมๆ ผลงานของเขาเปี่ยมไปด้วยอารมณ์ขันอันแสนเสียดสี คำคมเชือดเฉือน และการตั้งคำถามต่อคุณค่าดั้งเดิม
หนึ่งในบทบาทที่น่าสนใจที่สุดของไวลด์คือการเดินทางทัวร์สหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1882 เพื่อโปรโมตผลงานละครเพลงของกิลเบิร์ตและซัลลิแวน การปรากฏตัวของเขาในฐานะหนุ่มนักเขียนผู้มีสไตล์โดดเด่น เรือนผมยาว สวมใส่เสื้อผ้าสีสันสดใส พร้อมกับดอกไม้ประดับอกเสื้อ กลายเป็นภาพลักษณ์ที่สร้างความตื่นตะลึง และเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในสังคมอเมริกันในขณะนั้น
การทัวร์ของไวลด์ ไม่ใช่แค่การโปรโมตผลงาน แต่เป็นการนำเสนอปรากฏการณ์ใหม่
การเดินทางทัวร์กว่า 1 ปีของไวลด์ ไม่ได้เป็นไปเพื่อการโปรโมตผลงานของกิลเบิร์ตและซัลลิแวนเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการเปิดตัว "ออสการ์ ไวลด์" ในฐานะ "บุคคลผู้ทรงอิทธิพลทางความคิดและสุนทรียะ" คนใหม่ของยุคสมัย เขาได้พบปะกับบุคคลสำคัญในแวดวงต่างๆ ทั้งนักเขียน ศิลปิน นักข่าว และได้แสดงปาฐกถาเกี่ยวกับแนวคิด "สุนทรียะนิยม" (Aestheticism) ซึ่งให้ความสำคัญกับความงามเหนือสิ่งอื่นใด
แม้ว่าแนวคิดของเขาจะถูกต่อต้านจากกลุ่มอนุรักษ์นิยมที่มองว่าเป็นการทำลายขนบ แต่ในขณะเดียวกัน ไวลด์กลับได้รับความนิยมอย่างล้นหลาม โดยเฉพาะในหมู่นักศึกษาและกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่โหยหาสิ่งใหม่ๆ
ไวลด์กับบทบาท "Influencer" ผู้มาก่อนกาล
หากมองย้อนกลับไปในปัจจุบัน เราอาจเทียบเคียงบทบาทของไวลด์ในยุคนั้นได้กับ "Influencer" ผู้ทรงอิทธิพลบนโลกออนไลน์ ที่มีผู้ติดตาม และให้ความสนใจในทุกการเคลื่อนไหว เพราะไม่ว่าไวลด์จะไปปรากฏตัว ณ ที่แห่งใด สิ่งที่เขาสวมใส่ คำพูดที่เขาเปล่งออกมา ล้วนกลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงและเลียนแบบอย่างแพร่หลาย
ตัวอย่างเช่น การที่เขาปรากฏตัวพร้อมกับดอกทานตะวันสีเหลืองสดใส กลายเป็นสัญลักษณ์ของสุนทรียะนิยม และสร้างกระแส "ดอกทานตะวันฟีเวอร์" ให้เกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา หรือแม้แต่บทสัมภาษณ์ของเขาในหนังสือพิมพ์ ก็มักเต็มไปด้วยถ้อยคำคมคายที่ชวนให้ขบคิด
มรดกทางความคิดที่ยังคงอยู่
แม้ว่าการทัวร์ของไวลด์จะกินเวลาเพียงปีเดียว แต่ผลกระทบที่เขาได้สร้างขึ้นนั้นส่งต่อมายาวนาน เขาได้ท้าทายกรอบความคิดเดิมๆ กระตุ้นให้ผู้คนหันมาสนใจในศิลปะและสุนทรียะ และปลุกกระแสความต้องการเสพ "ความบันเทิง" รูปแบบใหม่ ที่ไม่ใช่แค่การรับชม แต่เป็นประสบการณ์ที่ครบรส ทั้งภาพ เสียง และความรู้สึก
สิ่งที่น่าสนใจคือ แม้เวลาจะผ่านไปกว่า 140 ปี แต่แนวคิดและสไตล์ของไวลด์ ก็ยังคงถูกหยิบยกมาเป็นแรงบันดาลใจให้กับศิลปิน นักออกแบบ และผู้คนในหลากหลายวงการทั่วโลก สะท้อนให้เห็นถึงวิสัยทัศน์อันก้าวไกลของเขา ที่มองเห็นคุณค่าของความงาม และความบันเทิงในฐานะเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนสังคม
#OscarWilde #สุนทรียะนิยม