การรับฟังความคิดเห็นและความรู้สึกของลูก ส่งผลให้ลูกรู้สึกว่าพ่อแม่เข้าใจและให้ความสำคัญกับสิ่งที่ลูกคิดและรู้สึก
การเลี้ยงดูเด็กให้เติบโตอย่างมีคุณภาพในยุคปัจจุบัน นอกจากการดูแลด้านร่างกายให้แข็งแรงแล้ว การดูแลเอาใจใส่ในด้านจิตใจและอารมณ์ก็เป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้กัน พ่อแม่หลายท่านอาจรู้สึกกังวลใจว่าจะทำอย่างไรให้ลูกรู้สึกว่าตนเองเป็นที่รักและได้รับความสำคัญ ซึ่งหนึ่งในวิธีการสร้างความสัมพันธ์อันดีในครอบครัว และเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาทางด้านอารมณ์ของลูก นั่นก็คือ "การรับฟัง"
การรับฟังอย่างตั้งใจ ไม่ใช่เพียงการได้ยินเสียงที่ลูกร้องขอหรือบ่นบอกเล่าในแต่ละวัน แต่หมายถึงการเปิดใจรับรู้ความรู้สึกนึกคิดของลูกอย่างแท้จริง พ่อแม่ต้องพยายามทำความเข้าใจมุมมองของลูก แม้บางครั้งสิ่งที่ลูกพูดอาจดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กน้อยสำหรับผู้ใหญ่ แต่สำหรับเด็กแล้ว สิ่งเหล่านี้อาจเป็นเรื่องใหญ่สำหรับพวกเขา
ผลการวิจัยทางจิตวิทยาเด็กจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด พบว่า เด็กที่ได้รับการเลี้ยงดูแบบ "ใส่ใจรับฟัง" มีแนวโน้มที่จะมีพัฒนาการทางด้านอารมณ์ที่ดีกว่า มีความมั่นใจในตนเองสูง กล้าแสดงออก และสามารถจัดการกับความเครียดได้ดีกว่าเด็กที่ไม่ได้รับการเลี้ยงดูแบบนี้
| พฤติกรรมของพ่อแม่ | ผลลัพธ์ต่อเด็ก |
|---|---|
| รับฟังอย่างตั้งใจ ไม่ขัดจังหวะ | ลูกรู้สึกเป็นที่รักและได้รับความสำคัญ |
| พยายามทำความเข้าใจความรู้สึกของลูก | ลูกเรียนรู้ที่จะเข้าใจและจัดการกับอารมณ์ของตนเอง |
| ไม่ตัดสินหรือวิพากษ์วิจารณ์ลูก | ลูกกล้าที่จะแสดงความคิดเห็นและความรู้สึกอย่างตรงไปตรงมา |
ตัวอย่างเช่น เด็กหญิงอายุ 5 ขวบ กำลังเล่าให้พ่อฟังด้วยความตื่นเต้นว่า วันนี้ที่โรงเรียนเธอได้วาดรูปดอกไม้สวยมาก แต่ระหว่างที่เธอกำลังระบายสีอยู่นั้น เพื่อนสนิทของเธอดันทำสีหกใส่ภาพวาดของเธอจนเลอะเทอะไปหมด พ่อแม่บางคนอาจตอบกลับไปว่า "แค่เรื่องวาดรูปเอง ทำไมต้องเล่าซะยาว" หรือ "ก็ระบายสีใหม่สิ เป็นอะไรมากหรือเปล่า"
คำพูดเหล่านี้อาจทำให้เด็กปิดกั้นตัวเอง และไม่อยากเล่าเรื่องราวต่างๆ ให้พ่อแม่ฟังอีกต่อไป แต่ถ้าหากพ่อแม่รับฟังด้วยความตั้งใจ ถามลูกด้วยน้ำเสียงที่อ่อนโยนว่า "แล้วหนูรู้สึกอย่างไรบ้างล่ะลูก" "แล้วหนูได้บอกเพื่อนหรือยังว่าหนูรู้สึกไม่ดี" จากนั้นจึงค่อยๆ สอนให้ลูกรู้จักการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า เช่น บอกให้เพื่อนรู้ว่าไม่ควรทำแบบนี้กับคนอื่น เด็กก็จะรู้สึกสบายใจและเติบโตขึ้นอย่างมีคุณภาพ
อย่างไรก็ตาม การรับฟังความคิดเห็นและความรู้สึกของลูกอย่างแท้จริงนั้น ไม่ใช่เรื่องง่าย พ่อแม่ต้องฝึกฝนและใช้ความอดทนอย่างมาก เพราะบางครั้งเด็กอาจใช้เวลาในการถ่ายทอดความรู้สึกของเขาออกมาเป็นคำพูด แต่สิ่งสำคัญคือพ่อแม่ต้องแสดงให้ลูกรู้สึกอยู่เสมอว่า พ่อแม่พร้อมที่จะรับฟังและอยู่เคียงข้างพวกเขาเสมอ นี่คือสิ่งที่พ่อแม่ทุกคนสามารถมอบให้กับลูกได้