อาการปวดท้องเป็นเรื่องปกติที่พบได้บ่อยในเด็ก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวัยเรียน สาเหตุของอาการปวดท้องนั้นมีมากมาย ตั้งแต่เรื่องเล็กน้อย เช่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ อาหารเป็นพิษ ไปจนถึงเรื่องที่ร้ายแรง เช่น ไส้ติ่งอักเสบ ดังนั้นการทำความเข้าใจสาเหตุ อาการ และวิธีการดูแลเบื้องต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญที่พ่อแม่ควรทราบ
สาเหตุของอาการปวดท้องในเด็ก
สาเหตุของอาการปวดท้องในเด็กนั้นมีหลากหลาย สามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ ได้ดังนี้
- ปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร เช่น
- ท้องผูก: พบได้บ่อยมากในเด็ก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กที่รับประทานอาหารที่มีกากใยน้อย เด็กที่ท้องผูกมะนจะมีอาการปวดท้องแบบเป็นพักๆ ร่วมกับถ่ายอุจจาระลำบาก
- ท้องเสีย: มักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย เด็กที่ท้องเสียจะมีอาการปวดท้อง ถ่ายเหลว และอาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น อาเจียน มีไข้
- อาหารเป็นพิษ: เกิดจากการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรค เด็กจะมีอาการปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสียอย่างรุนแรง
- โรคกระเพาะอาหารอักเสบ: เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Helicobacter pylori ทำให้เด็กมีอาการปวดท้องบริเวณลิ้นปี่ คลื่นไส้ อาเจียน
- ปัญหาเกี่ยวกับอวัยวะอื่นๆ เช่น
- ไส้ติ่งอักเสบ: เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน เด็กจะมีอาการปวดท้องอย่างรุนแรงบริเวณท้องน้อยด้านขวา มีไข้ คลื่นไส้ อาเจียน
- นิ่วในถุงน้ำดี: ทำให้เด็กมีอาการปวดท้องอย่างรุนแรงบริเวณชายโครงด้านขวา อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนร่วมด้วย
- กระเพาะปัสสาวะอักเสบ: ทำให้เด็กมีอาการปวดท้องน้อย ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะขัด และอาจมีปัสสาวะเป็นเลือดปนได้
- ปัจจัยอื่นๆ เช่น
- ความเครียด: เด็กบางคนอาจมีอาการปวดท้องเมื่อเกิดความเครียด วิตกกังวล
- ไมเกรนในเด็ก: พบได้ประมาณ 10% ของเด็ก ทำให้เด็กมีอาการปวดศีรษะข้างเดียว คลื่นไส้ อาเจียน และอาจมีอาการปวดท้องร่วมด้วย
- การแพ้หรือแพ้อาหาร: เด็กบางคนอาจมีอาการแพ้หรือแพ้อาหารบางชนิด เช่น นมวัว ไข่ อาหารทะเล ถั่ว ทำให้เกิดอาการปวดท้อง ท้องเสีย อาเจียน ผื่นขึ้น หายใจลำบาก
อาการที่ควรมาพบแพทย์
ในการศึกษาหนึ่งพบว่า เด็กที่ปวดท้องอย่างรุนแรงและมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย มีโอกาสที่จะเป็นโรคร้ายแรงมากกว่าเด็กที่ปวดท้องเพียงอย่างเดียว ดังนั้นหากเด็กมีอาการดังต่อไปนี้ ควรพาไปพบแพทย์ทันที
| อาการ |
|---|
| ปวดท้องอย่างรุนแรง ไม่หายภายใน 2-3 ชั่วโมง |
| ปวดท้องบริเวณท้องน้อยด้านขวาล่าง |
| มีไข้สูง เกิน 38 องศาเซลเซียส |
| อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายอุจจาระเป็นเลือด |
| ท้องเสียรุนแรง ถ่ายเหลวบ่อยครั้ง จนร่างกายขาดน้ำ |
| มีอาการเบื่ออาหาร น้ำหนักลด |
| ตัวเหลือง ตาเหลือง |
| หายใจลำบาก |
การดูแลเบื้องต้นเมื่อเด็กปวดท้อง
หากเด็กปวดท้อง พ่อแม่สามารถดูแลเบื้องต้นได้ดังนี้
- ให้เด็กนอนพักผ่อนในที่สงบ
- ประคบร้อนบริเวณที่ปวด
- ให้เด็กจิบน้ำเปล่าบ่อยๆ
- หลีกเลี่ยงการให้เด็กรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง อาหารรสจัด น้ำอัดลม
หากเด็กมีอาการไม่ดีขึ้น หรือมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที
#ปวดท้องเด็ก #สุขภาพเด็ก #ดูแลเด็ก #โรคเด็ก