กระท่อม (Kratom) เป็นพืชในวงศ์เข็ม มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Mitragyna speciosa Korth. เป็นพืชพื้นเมืองในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทยด้วย ชาวบ้านนิยมนำใบกระท่อมมาใช้ประโยชน์มานานนับร้อยปี ทั้งในด้านการบรรเทาอาการปวด บำรุงร่างกาย และกระตุ้นระบบประสาท อย่างไรก็ตาม การบริโภคกระท่อมยังคงเป็นประเด็นถกเถียงในแง่ของความปลอดภัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลกระทบต่อระบบไหลเวียนโลหิตและหัวใจ
สารสำคัญในกระท่อมและกลไกการออกฤทธิ์
สารสำคัญในใบกระท่อมที่ออกฤทธิ์ต่อร่างกายคือ อัลคาลอยด์ (Alkaloid) โดยสารอัลคาลอยด์หลักคือ ไมตราไจนีน (Mitragynine) และ 7-ไฮดรอกซีไมตราไจนีน (7-hydroxymitragynine) สารเหล่านี้มีฤทธิ์จับกับตัวรับ opioid ในสมอง ซึ่งเป็นตัวรับเดียวกับที่มอร์ฟีนจับ จึงทำให้เกิดผลระงับปวด คลายกังวล และรู้สึกสบายได้
ผลกระทบต่อระบบไหลเวียนโลหิต
- ความดันโลหิต: กระท่อมมีฤทธิ์ทั้งเพิ่มและลดความดันโลหิต ขึ้นอยู่กับปริมาณที่ได้รับ ปริมาณต่ำอาจมีฤทธิ์ลดความดันโลหิตเล็กน้อย ในขณะที่ปริมาณสูงสามารถเพิ่มความดันโลหิตได้อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง
- อัตราการเต้นของหัวใจ: การบริโภคกระท่อมสามารถเพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปริมาณที่สูง ซึ่งอาจนำไปสู่อาการใจสั่น ใจเต้นผิดจังหวะ และเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยโรคหัวใจ
ผลกระทบต่อหัวใจ
แม้ว่ายังไม่มีงานวิจัยที่แน่ชัดเกี่ยวกับผลกระทบระยะยาวของกระท่อมต่อหัวใจ แต่การบริโภคกระท่อมเป็นเวลานานและปริมาณมาก อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ เช่น
- หัวใจเต้นผิดจังหวะ
- กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
- หัวใจวาย
ข้อควรระวังและคำแนะนำ
การบริโภคกระท่อมอาจก่อให้เกิดผลข้างเคียงอื่นๆ นอกเหนือจากผลกระทบต่อระบบไหลเวียนโลหิตและหัวใจ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก ปากแห้ง ง่วงซึม และอาจส่งผลต่อตับได้ ดังนั้นจึงควรระมัดระวังในการบริโภค โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มบุคคลต่อไปนี้
- สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร
- ผู้ป่วยโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคตับ และโรคไต
- ผู้ที่ใช้ยาอื่นๆอยู่ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้กระท่อม
ข้อสรุป กระท่อมแม้จะมีประโยชน์ในด้านการบรรเทาอาการปวด แต่ก็มีผลกระทบต่อระบบไหลเวียนโลหิตและหัวใจได้ การบริโภคควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ และควรตระหนักถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่มีโรคประจำตัว
#กระท่อม #สุขภาพหัวใจ #ความดันโลหิต #ผลข้างเคียง