รังแค เป็นปัญหาหนังศีรษะที่พบได้บ่อย สาเหตุหลักมักมาจากเชื้อรา Malassezia globosa ซึ่งเป็นเชื้อราที่อาศัยอยู่บนหนังศีรษะของคนเราอยู่แล้ว แต่เมื่อใดที่สภาพแวดล้อมบนหนังศีรษะเปลี่ยนแปลง เช่น เกิดความร้อน ความชื้น หรือความมันบนหนังศีรษะมากเกินไป ก็อาจกระตุ้นให้เชื้อรานี้เติบโตเร็วกว่าปกติ จนก่อให้เกิดการอักเสบและสะเก็ดรังแคตามมาได้
ปัจจัยด้านสภาพอากาศที่ส่งผลต่อการเกิดรังแค
- อุณหภูมิและความชื้น: สภาพอากาศร้อนชื้น เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อรา Malassezia globosa งานวิจัยในปี 2015 พบว่า อัตราการเกิดรังแคสูงขึ้นในช่วงฤดูร้อนและฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงที่มีอุณหภูมิและความชื้นสูง
- มลภาวะทางอากาศ: ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลพิษอื่นๆ ในอากาศ สามารถไปสะสมบนหนังศีรษะ ทำให้เกิดการระคายเคือง อุดตันรูขุมขน และกระตุ้นให้เกิดการอักเสบของหนังศีรษะได้
- รังสีอัลตราไวโอเลต (UV): แม้แสงแดดจะมีประโยชน์ในการฆ่าเชื้อโรค แต่การสัมผัสกับรังสี UV มากเกินไป อาจทำให้หนังศีรษะแห้งและเกิดการระคายเคืองได้เช่นกัน
การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศกับปัญหาสุขภาพหนังศีรษะอื่นๆ
นอกจากรังแคแล้ว การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศยังอาจส่งผลต่อปัญหาสุขภาพหนังศีรษะอื่นๆ ได้อีก เช่น
- หนังศีรษะแห้ง: อากาศเย็นและแห้งในฤดูหนาว อาจดึงความชุ่มชื้นออกจากหนังศีรษะ ทำให้หนังศีรษะแห้งและคัน
- หนังศีรษะมัน: สภาพอากาศร้อนชื้น กระตุ้นให้ต่อมไขมันบนหนังศีรษะผลิตน้ำมันออกมามากขึ้น ส่งผลให้หนังศีรษะมันและเกิดรังแคได้ง่าย
- โรคผิวหนัง seborrheic dermatitis: เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง ที่มักเกิดขึ้นบริเวณหนังศีรษะ คิ้ว และใบหน้า สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงอาจกระตุ้นให้โรคกำเริบได้
วิธีดูแลหนังศีรษะในช่วงที่สภาพอากาศเปลี่ยนแปลง
| วิธีปฏิบัติ | คำอธิบาย |
|---|---|
| ใช้แชมพูขจัดรังแค | เลือกแชมพูที่มีส่วนผสมของ Ketoconazole, Selenium sulfide, หรือ Zinc pyrithione ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อรา Malassezia globosa |
| หลีกเลี่ยงการเกาหนังศีรษะ | การเกาหนังศีรษะ อาจทำให้เกิดการระคายเคืองและติดเชื้อได้ |
| สระผมเป็นประจำ | ควรสระผมอย่างน้อย 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ เพื่อขจัดความมันและสิ่งสกปรกบนหนังศีรษะ |
| ดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง | รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ และออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน |
Fun Fact: รู้หรือไม่ว่า แต่ละวัน มีเซลล์ผิวหนังหลุดลอกออกจากหนังศีรษะของเรามากถึง 50,000-100,000 เซลล์ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้ามีเซลล์ผิวหนังหลุดลอกออกมามากผิดปกติจนเห็นเป็นแผ่นๆ นั่นอาจเป็นสัญญาณของรังแคได้
#รังแค #สภาพอากาศ #สุขภาพหนังศีรษะ #ดูแลตัวเอง