หลายคนคงคุ้นเคยกับมะตูมในรูปแบบของ “มะตูมเชื่อม” ของหวานรสชาติหวานอมเปรี้ยว ชื่นใจ แต่รู้หรือไม่ว่ามะตูมนั้นเป็นผลไม้ที่อุดมไปด้วยคุณประโยชน์มากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สรรพคุณในการบรรเทาอาการไอ ที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานในตำรายาแผนโบราณ บทความนี้จะพาไปเจาะลึกถึงมะตูม ผลไม้ใกล้ตัว ที่มากไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ และสรรพคุณทางยา พร้อมทั้งไขข้อสงสัย มะตูมช่วยบรรเทาอาการไอได้อย่างไร
มะตูม: ผลไม้มากคุณค่า สรรพคุณล้นผล
มะตูม เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผลมีลักษณะกลมหรือรูปไข่ ผิวแข็ง มีขนอ่อนปกคลุม ภายในผลมีเนื้อสีขาว รสชาติฝาดอมหวาน เปลือกผลมีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ นอกจากจะนิยมนำมาแปรรูปเป็น “มะตูมเชื่อม” แล้ว มะตูมยังถูกนำไปใช้ประโยชน์ในด้านอื่นๆ อีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นการปรุงอาหาร เป็นเครื่องดื่มสมุนไพร รวมถึงเป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์บำรุงผิว
คุณค่าทางโภชนาการของมะตูม
ในมะตูม 100 กรัม อุดมไปด้วย
| สารอาหาร | ปริมาณ |
|---|---|
| พลังงาน | 57 กิโลแคลอรี่ |
| คาร์โบไฮเดรต | 14 กรัม |
| โปรตีน | 0.6 กรัม |
| ไขมัน | 0.2 กรัม |
| เส้นใยอาหาร | 2.8 กรัม |
| วิตามินซี | 27 มิลลิกรัม |
| แคลเซียม | 80 มิลลิกรัม |
| เหล็ก | 0.9 มิลลิกรัม |
มะตูม บรรเทาอาการไอได้จริงหรือ?
จากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ พบว่ามะตูมมีสารสำคัญหลายชนิด ที่มีฤทธิ์ช่วยบรรเทาอาการไอ ได้แก่
- สารกลุ่ม Tannin เช่น Gallic acid, Ellagic acid มีฤทธิ์ฝับสมาน ช่วยลดการระคายเคืองในช่องปากและลำคอ บรรเทาอาการไอ
- สารกลุ่ม Flavonoid เช่น Quercetin, Rutin มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ช่วยลดการบวมของเนื้อเยื่อในลำคอ ลดการระคายเคือง
- น้ำเมือกจากผลมะตูม ช่วยเคลือบแผลในลำคอ ลดการระคายเคือง
งานวิจัยพบว่า การดื่มน้ำมะตูมสกัด ช่วยลดอาการไอในผู้ป่วยที่มีอาการไอเรื้อรัง ได้ดีกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับสารสกัด (อ้างอิงจากงานวิจัย) นอกจากนี้ มะตูมยังมีสรรพคุณอื่นๆ ที่น่าสนใจ เช่น ช่วยย่อยอาหาร แก้ท้องเสีย ลดอาการคลื่นไส้อาเจียน
มะตูม: ข้อควรระวังและคำแนะนำ
แม้มะตูมจะมีประโยชน์มากมาย แต่ก็ควรบริโภคในปริมาณที่เหมาะสม ไม่ควรบริโภคมากเกินไป เพราะอาจทำให้ท้องผูกได้ หากมีอาการแพ้ เช่น ผื่นคัน หายใจติดขัด ควรหยุดบริโภคทันทีและรีบไปพบแพทย์ สำหรับผู้ที่ทานยาประจำตัว หญิงตั้งครรภ์ และให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อนบริโภค
Fun Fact เกี่ยวมะตูม
- รู้หรือไม่ว่า มะตูมจัดเป็นผลไม้ม auspicious fruit ในหลายวัฒนธรรม เชื่อว่าเป็นสัญลักษณ์ของความโชคดี ความเจริญรุ่งเรือง มักใช้มะตูมในพิธีกรรมทางศาสนา งานมงคลต่างๆ
มะตูม เป็นผลไม้ที่มากไปด้วยคุณประโยชน์ ทั้งคุณค่าทางโภชนาการ สรรพคุณทางยา และยังเป็นผลไม้มงคลอีกด้วย การบริโภคมะตูมในปริมาณที่เหมาะสม นอกจากจะช่วยบรรเทาอาการไอแล้ว ยังส่งผลดีต่อสุขภาพในด้านอื่นๆ อีกด้วย
#มะตูม #บรรเทาอาการไอ #ผลไม้เพื่อสุขภาพ #สรรพคุณมะตูม