หัวใจของเรานั้นเปรียบเสมือนเครื่องยนต์ที่ทำงานหนักตลอด 24 ชั่วโมง ไม่หยุดพัก และแน่นอนว่าการทำงานอย่างหนักหน่วงนี้ ย่อมต้องอาศัยแรงดันเพื่อส่งเลือดซึ่งเปรียบเสมือนน้ำมันหล่อหลานไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย เราเรียกแรงดันที่เกิดขึ้นนี้ว่า "ความดันโลหิต" โดยทั่วไปแล้ว ความดันโลหิตปกติของผู้ใหญ่ควรอยู่ที่ประมาณ 120/80 มิลลิเมตรปรอท แต่ตัวเลขเหล่านี้หมายความว่าอย่างไร และมีความสำคัญอย่างไรต่อสุขภาพของเรา
ถอดรหัสตัวเลขแห่งชีวิต: 120/80
ความดันโลหิตแสดงด้วยตัวเลขสองตัวคั้นด้วยเครื่องหมายทับ เช่น 120/80 มิลลิเมตรปรอท โดยตัวเลขด้านบน "120" คือ ความดันโลหิตช่วงหัวใจบีบตัว (Systolic) หมายถึงแรงดันในหลอดเลือดแดงขณะที่หัวใจบีบตัวเพื่อสูบฉีดเลือดออกจากหัวใจ ส่วนตัวเลขด้านล่าง "80" คือ ความดันโลหิตช่วงหัวใจคลายตัว (Diastolic) หมายถึงแรงดันในหลอดเลือดแดงขณะที่หัวใจคลายตัวเพื่อรับเลือดกลับเข้าสู่หัวใจ
ความดันโลหิต: สูงไป ต่ำไป เสี่ยงอันตราย
หลายคนเข้าใจผิดว่า ความดันโลหิตสูงเป็นเรื่องของผู้สูงวัยเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ผู้ที่มีอายุน้อยก็สามารถมีความดันโลหิตสูงได้เช่นกัน โดยข้อมูลจาก กระทรวงสาธารณสุข พบว่า คนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป เป็นโรคความดันโลหิตสูงถึง 1 ใน 4 และที่น่าตกใจคือ มีเพียงครึ่งหนึ่งเท่านั้นที่รู้ตัวว่าตนเองป่วย
ความดันโลหิตสูงเป็นภัยเงียบที่ไม่แสดงอาการ แต่ส่งผลร้ายแรงต่ออวัยวะภายใน เช่น หัวใจ สมอง ไต และดวงตา เป็นสาปัตอนันต์ที่นำไปสู่โรคร้ายแรงมากมาย อาทิ โรคหล stroke หัวใจวาย ไตวาย เส้นเลือดในสมองแตก และอาจร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้
ในทางกลับกัน หากความดันโลหิตต่ำกว่าปกติมากเกินไป ก็อาจทำให้เกิดอาการหน้ามืด วิงเวียน เป็นลม หมดสติ และอาจเป็นอันตรายได้
ปัจจัยเสี่ยง: อะไรบ้างที่ทำให้ความดันโลหิตของเราสวิง
ความดันโลหิตของคนเรานั้นไม่คงที่เสมอไป ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ เช่น อายุ พันธุกรรม เชื้อชาติ เพศ น้ำหนักตัว ความเครียด การออกกำลังกาย การรับประทานอาหารที่มีโซเดียมสูง และพฤติกรรมการสูบบุหรี่
| ปัจจัยเสี่ยง | ผลกระทบต่อความดันโลหิต |
|---|---|
| อายุที่เพิ่มขึ้น | ความยืดหยุ่นของหลอดเลือดลดลง ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น |
| พันธุกรรม | หากมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคความดันโลหิตสูง จะมีความเสี่ยงสูงขึ้น |
| น้ำหนักตัวเกิน | ร่างกายต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือด ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น |
| การสูบบุหรี่ | สารนิโคตินทำให้หลอดเลือดหดตัว ความดันโลหิตสูงขึ้น |
รักษ์(หัวใจ) ใช่เรื่องยาก: เคล็ดลับดูแลสุขภาพ ป้องกันความดันโลหิตสวิง
การดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดเป็นสิ่งสำคัญ เราสามารถเริ่มต้นได้ง่ายๆ จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดอาหารรสเค็ม ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ งดสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์แต่พอควร พักผ่อนให้เพียงพอ และตรวจสุขภาพประจำปี
Fun Fact: รู้หรือไม่ว่า การหัวเราะบ่อยๆ ช่วยลดความดันโลหิตได้ เพราะการหัวเราะทำให้ร่างกายหลั่งสารเอ็นโดรฟิน ซึ่งช่วยให้หลอดเลือดผ่อนคลาย ลดความเครียด และลดความดันโลหิตได้
ความดันโลหิตเป็นตัวบ่งชี้สุขภาพที่สำคัญ การดูแลสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดให้แข็งแรง จึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับชีวิตของเรา
#สุขภาพ #ความดันโลหิต #หัวใจ #สุขภาพดี