เก๊กฮวย: เดินทางจากแดนมังกร สู่เครื่องดื่มยอดนิยม
หากเอ่ยถึง "เก๊กฮวย" เชื่อว่าหลายคนคงนึกถึงเครื่องดื่มสีเหลืองทอง รสชาติหวานละมุน ให้ความสดชื่นคลายร้อนได้เป็นอย่างดี แต่ทราบกันหรือไม่ว่า เบื้องหลังรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์นี้ ซ่อนเรื่องราวความเป็นมาอันยาวนาน ข้ามผ่านกาลเวลานับพันปี จากต้นกำเนิดในแผ่นดินจีน สู่การเป็นพืชเศรษฐกิจและเครื่องดื่มยอดนิยมในหลายประเทศทั่วโลก
ต้นกำเนิดในแดนมังกร
เก๊กฮวย (Chrysanthemum) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Dendranthema morifolium (Ramat.) Tzvel. จัดเป็นพืชในวงศ์ Asteraceae เช่นเดียวกับทานตะวันและเบญจมาศ มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน บริเวณมณฑลหูเป่ย โดยปรากฏหลักฐานการปลูกเลี้ยง และบันทึกสรรพคุณทางยามาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ฮั่น (206 ปีก่อนคริสตกาล - ค.ศ. 220) หรือกว่า 2,000 ปีมาแล้ว
จากบันทึกทางประวัติศาสตร์ พบว่าในอดีตชาวจีนใช้เก๊กฮวยเป็นทั้งยาสมุนไพร และส่วนผสมในอาหาร โดยเฉพาะดอกเก๊กฮวยตากแห้ง นิยมนำมาชงเป็นชาดื่มเพื่อสุขภาพ เนื่องจากเชื่อว่ามีสรรพคุณช่วยดับกระหาย แก้ร้อนใน บำรุงสายตา และบรรเทาอาการหวัดได้
การเดินทางสู่สากล
ด้วยสรรพคุณทางยาและรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ เก๊กฮวยจึงได้รับความนิยมแพร่หลายจากจีนไปยังประเทศต่างๆ ทั่วโลก เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม และไทย โดยในแต่ละพื้นที่ต่างก็มีการพัฒนาสายพันธุ์ และวิธีการแปรรูปเก๊กฮวยที่หลากหลาย เช่น การนำมาทำเป็นเครื่องดื่ม ขนมหวาน หรือแม้แต่ส่วนผสมในเครื่องสำอาง
เก๊กฮวยในประเทศไทย
สำหรับประเทศไทย คาดว่าเก๊กฮวยเข้ามาในสมัยกรุงศรีอยุธยา พร้อมกับการติดต่อค้าขายกับชาวจีน โดยในช่วงแรกนิยมปลูกในหมู่ชาวจีน ก่อนจะแพร่หลายสู่คนไทยในเวลาต่อมา ปัจจุบัน เก๊กฮวยนับเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย โดยเฉพาะในแถบภาคเหนือ เช่น เชียงใหม่ เชียงราย ซึ่งมีสภาพอากาศเย็นเหมาะแก่การเจริญเติบโต
เกร็ดความรู้ที่น่าสนใจ
- ทราบหรือไม่ว่า ดอกเก๊กฮวยมีมากกว่า 30 สายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์มีลักษณะ สีสัน และกลิ่นแตกต่างกันออกไป
- ในประเทศจีนมีเทศกาลชมดอกเก๊กฮวย จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ในช่วงฤดูใบไม้ร่วง
- ดอกเก๊กฮวยเป็นสัญลักษณ์ของความยั่งยืน มั่นคง และอายุยืนยาว ในวัฒนธรรมจีน
ตารางแสดงข้อมูลทางโภชนาการของดอกเก๊กฮวยตากแห้ง (100 กรัม)
| สารอาหาร | ปริมาณ |
|---|---|
| พลังงาน | 350 กิโลแคลอรี่ |
| คาร์โบไฮเดรต | 75 กรัม |
| โปรตีน | 4 กรัม |
| ไขมัน | 1 กรัม |
| ใยอาหาร | 10 กรัม |
จากที่กล่าวมาข้างต้น จะเห็นได้ว่า เก๊กฮวย ไม่ได้เป็นเพียงแค่เครื่องดื่มดับกระหาย แต่ยังเป็นสมุนไพรที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ และมีเรื่องราวความเป็นมาอันยาวนาน สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น นับเป็นอีกหนึ่งมรดกทางวัฒนธรรมที่น่าภาคภูมิใจ
#เก๊กฮวย #เครื่องดื่ม #สมุนไพร #สุขภาพ