โรคความดันโลหิตสูง หรือ ภาวะความดันเลือดสูง เป็นอีกหนึ่งโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อยในผู้ใหญ่ แต่ทราบหรือไม่ว่าโรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับเด็กๆ เช่นกัน ถึงแม้จะไม่แสดงอาการชัดเจนในทันที แต่กลับส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสุขภาพในระยะยาวได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันท่วงที
สถานการณ์โรคความดันโลหิตสูงในเด็ก
ในอดีตที่ผ่านมา โรคความดันโลหิตสูงมักพบในผู้ใหญ่เป็นส่วนใหญ่ แต่ปัจจุบันพบว่ามีอัตราการเกิดโรคนี้ในเด็กเพิ่มสูงขึ้นอย่างน่าตกใจ จากข้อมูลของ งานวิจัยจาก American Academy of Pediatrics (AAP) พบว่าเด็กและวัยรุ่นประมาณ 3.5% มีภาวะความดันโลหิตสูง และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ สาเหตุสำคัญมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป เช่น การบริโภคอาหารที่มีโซเดียมสูง ไขมันอิ่มตัว และน้ำตาลมากเกินไป รวมถึงการขาดการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เด็กเป็นโรคความดันโลหิตสูง
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เด็กเป็นโรคความดันโลหิตสูง มีหลายประการด้วยกัน ได้แก่
- พันธุกรรม: หากพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย หรือญาติสายตรงมีประวัติเป็นโรคความดันโลหิตสูง เด็กจะมีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคนี้สูงกว่าคนทั่วไปถึง 2-4 เท่า
- น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน: เด็กที่มีน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์มาตรฐาน มีแนวโน้มเป็นโรคความดันโลหิตสูงมากกว่าเด็กที่มีน้ำหนักตัวปกติ เนื่องจากไขมันที่สะสมตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย จะไปขัดขวางการไหลเวียนของเลือด ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น
- การบริโภคอาหาร: การรับประทานอาหารที่มีโซเดียมสูง ไขมันอิ่มตัวสูง และคอเลสเตอรอลสูง เป็นประจำ ส่งผลต่อระดับความดันโลหิตโดยตรง
- การขาดการออกกำลังกาย: การไม่ออกกำลังกายหรือเคลื่อนไหวร่างกายอย่างเพียงพอ ทำให้ระบบไหลเวียนโลหิตทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ
- ความเครียด: ความเครียดเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นได้
ผลกระทบของโรคความดันโลหิตสูงในเด็ก
โรคความดันโลหิตสูงในเด็ก ถือเป็นภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม เพราะหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี อาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงถึงชีวิตได้ เช่น โรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจ โรคไตวายเรื้อรัง และยังส่งผลต่อพัฒนาการทางร่างกายและจิตใจของเด็ก ทำให้เด็กมีคุณภาพชีวิตลดลง
การป้องกันโรคความดันโลหิตสูงในเด็ก
การป้องกันโรคความดันโลหิตสูงในเด็ก สามารถทำได้โดยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน ดังนี้
- ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
- รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เน้นผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี เนื้อสัตว์ไขมันต่ำ และหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารแปรรูป อาหารที่มีโซเดียมสูง
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมออย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงความเครียด
- ตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอ
เกร็ดความรู้เกี่ยวกับความดันโลหิต
ความดันโลหิต แบ่งออกเป็น 2 ช่วง คือ
| ช่วงความดันโลหิต | ค่าความดันโลหิต (มิลลิเมตรปรอท) |
|---|---|
| ความดันโลหิตตัวบน (Systolic) | แรงดันเลือดขณะหัวใจบีบตัว |
| ความดันโลหิตตัวล่าง (Diastolic) | แรงดันเลือดขณะหัวใจคลายตัว |
ข้อเท็จจริงที่น่าสนใจ: รู้หรือไม่ว่า เส้นเลือดในร่างกายของเรานั้นมีความยาวรวมกันถึง 100,000 กิโลเมตร หากนำมาต่อกันเป็นทางตรง จะสามารถวนรอบโลกได้ถึง 2 รอบครึ่งเลยทีเดียว
#โรคความดันโลหิตสูง #เด็ก #สุขภาพ #ภัยเงียบ