โรคมือเท้าปาก เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เกิดจากเชื้อไวรัสกลุ่มเอนเทอโรไวรัสหลายชนิด เช่น Coxsackievirus A16 และ Enterovirus 71 ซึ่งสามารถแพร่กระจายได้ง่ายจากคนสู่คน ผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่งจากจมูก ลำคอ หรือตุ่มน้ำของผู้ป่วย เช่น น้ำย่อย น้ำมูก อุจจาระ รวมถึงการสัมผัสของเล่นหรือพื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อ
อาการของโรคมือเท้าปาก
โดยทั่วไป อาการของโรคมือเท้าปากมักไม่รุนแรง และสามารถหายได้เองภายใน 7-10 วัน โดยมีอาการเบื้องต้น เช่น ไข้ต่ำ ๆ เจ็บคอ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ต่อมาจะเริ่มมีตุ่มแผลในปาก บริเวณลิ้น กระพุ้งแก้ม เหงือก ทำให้รับประทานอาหารได้น้อยลง และมีผื่นแดง หรือตุ่มน้ำใส บริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และอาจพบได้ที่ก้นของเด็ก
การรักษาโรคมือเท้าปาก
ปัจจุบันยังไม่มียารักษาโรคมือเท้าปากโดยเฉพาะ การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการ เช่น การให้ยาลดไข้ ยาแก้ปวด เช็ดตัวลดไข้ รวมถึงการรับประทานอาหารอ่อน ๆ ดื่มน้ำ และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้
แม้ว่าโรคมือเท้าปากส่วนใหญ่จะไม่รุนแรง แต่ในบางกรณีอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ เช่น ภาวะขาดน้ำจากการทานอาหารได้น้อย สมองอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ และอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ ซึ่งภาวะแทรกซ้อนมักเกิดขึ้นในเด็กเล็ก อายุต่ำกว่า 3 ปี
การป้องกันโรคมือเท้าปาก
การป้องกันโรคมือเท้าปากสามารถทำได้โดย
- ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่และน้ำสะอาด โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการใช้ห้องน้ำ และก่อนรับประทานอาหาร
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย เช่น การสัมผัส จูบ หรือใช้สิ่งของร่วมกัน
- ทำความสะอาดของเล่น และพื้นผิวที่สัมผัสบ่อย ๆ ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ
- สอนให้เด็ก ๆ ปิดปากและจมูกเมื่อไอหรือจาม และทิ้งกระดาษทิชชูที่ใช้แล้วลงในถังขยะ
- หลีกเลี่ยงการพาเด็กไปในสถานที่ที่มีคนแออัด เช่น สนามเด็กเล่น ห้างสรรพสินค้า ในช่วงที่มีการระบาดของโรค
- ควรพาลูกน้อยไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคมือเท้าปาก ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ
ข้อมูลสถิติเกี่ยวกับโรคมือเท้าปาก
ข้อมูลจากกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข พบว่า สถานการณ์โรคมือเท้าปากในประเทศไทย ตั้งแต่เดือนมกราคม - มิถุนายน 2566 พบผู้ป่วยแล้วกว่า 12,000 ราย เสียชีวิต 1 ราย โดยส่วนใหญ่เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี
| ปี พ.ศ. | จำนวนผู้ป่วย (ราย) |
|---|---|
| 2563 | 15,432 |
| 2564 | 6,541 |
| 2565 | 12,856 |
ข้อมูลจากงานวิจัยพบว่า วัคซีนป้องกันโรคมือเท้าปาก สามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคได้ถึง 80% และลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ถึง 90%
Fun Fact เกี่ยวกับโรคมือเท้าปาก
คุณรู้หรือไม่ว่า โรคมือเท้าปากไม่ได้พบเฉพาะในมนุษย์เท่านั้น แต่ยังสามารถพบได้ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบางชนิด เช่น ลิง ชิมแปนซี และสุกร อีกด้วย
#โรคมือเท้าปาก #สุขภาพเด็ก #ไวรัส #การป้องกัน