กระท่อม (Kratom) เป็นพืชที่พบได้ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ใบของกระท่อมมีสารสำคัญที่เรียกว่า ไมตราไจนีน (Mitragynine) ซึ่งออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง คล้ายกับสารเสพติดกลุ่ม opioid เช่น มอร์ฟีน โดยออกฤทธิ์ต่อร่างกายได้หลากหลาย ทั้งบรรเทาอาการปวด กระตุ้นระบบประสาท และช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย
การออกฤทธิ์ต่อการควบคุมความเจ็บปวด
ไมตราไจนีนในกระท่อมออกฤทธิ์โดยตรงต่อระบบประสาทส่วนกลาง โดยจับกับตัวรับ opioid ในสมองและไขสันหลัง ตัวรับเหล่านี้มีหน้าที่ควบคุมความเจ็บปวด อารมณ์ และการหายใจ เมื่อไมตราไจนีนจับกับตัวรับ opioid จะส่งผลให้
- ลดการส่งสัญญาณความเจ็บปวดไปยังสมอง ทำให้รู้สึกปวดน้อยลง
- เพิ่มการหลั่งสารเอ็นโดรฟิน ซึ่งเป็นสารที่ช่วยบรรเทาอาการปวดตามธรรมชาติของร่างกาย
- ลดการตอบสนองของร่างกายต่อความเจ็บปวด ทำให้อาจทนต่อความเจ็บปวดได้มากขึ้น
จากงานวิจัยพบว่า กระท่อมมีประสิทธิภาพในการบรรเทาอาการปวดชนิดต่างๆ ได้แก่
| อาการปวด | รายละเอียด |
|---|---|
| ปวดหลังส่วนล่าง | งานวิจัยในปี 2016 พบว่า สารสกัดจากกระท่อมมีประสิทธิภาพในการบรรเทาอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรัง |
| ปวดคอ | มีรายงานว่า กระท่อมช่วยลดอาการปวดคอได้ แต่อย่างไรก็ตาม ยังคงต้องศึกษาเพิ่มเติมในเรื่องนี้ |
| ปวดจากข้อเข่าเสื่อม | มีงานวิจัยเบื้องต้นที่แสดงให้เห็นว่า กระท่อมอาจช่วยลดอาการปวดและเพิ่มการเคลื่อนไหวของข้อเข่าในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม |
ข้อควรระวังและผลข้างเคียง
แม้กระท่อมจะมีประโยชน์ในการบรรเทาอาการปวด แต่ก็มีข้อควรระวังและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้เช่นกัน การบริโภคกระท่อมในปริมาณมากหรือเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิด
- คลื่นไส้ อาเจียน
- ปากแห้ง ท้องผูก
- วิงเวียน ง่วงซึม
- การทำงานของตับผิดปกติ
- การติดกระท่อม ซึ่งทำให้เกิดอาการถอนยาเมื่อหยุดใช้ เช่น กระวนกระวาย นอนไม่หลับ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
การบริโภคกระท่อมร่วมกับยาหรือสารอื่นๆ อาจส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยา รวมถึงอาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับสารในกระท่อมได้ ดังนั้น ก่อนการใช้กระท่อมเพื่อบรรเทาอาการปวด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว หญิงตั้งครรภ์ หรือหญิงให้นมบุตร
#กระท่อม #บรรเทาปวด #ไมตราไจนีน #สุขภาพ