เคยไหม? รู้สึกเหนื่อยล้าทั้งที่ไม่ได้ทำกิจกรรมอะไรหนักหน่วง หรือบางครั้งแค่นั่งคิดอะไรเพลินๆ กลับรู้สึกเหมือนพลังงานในร่างกายถูกดูดออกไปจนหมด หลายคนอาจไม่รู้ว่า แท้จริงแล้ว การใช้ความคิดอย่างหนักหน่วงนั้นส่งผลต่อสภาพร่างกายและจิตใจได้มากกว่าที่เราคิด และนี่ไม่ใช่เรื่องที่เราคิดไปเอง เพราะมีงานวิจัยออกมายืนยันแล้วว่า “การคิดมาก” นั้นสัมพันธ์กับความรู้สึกแย่จริงๆ
ผลการศึกษาชี้ชัด! คิดมาก = รู้สึกแย่
งานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Neuroscience เผยผลการศึกษาที่น่าสนใจ โดยทำการทดลองกับอาสาสมัครจำนวนหนึ่ง แบ่งออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกได้รับมอบหมายให้ทำภารกิจที่ต้องใช้สมองอย่างหนักหน่วง ในขณะที่อีกกลุ่มได้รับมอบหมายให้ทำภารกิจง่ายๆ ผลปรากฏว่า กลุ่มที่ต้องใช้ความคิดมาก มีแนวโน้มแสดงออกถึงความเหนื่อยล้า เบื่อหน่าย และขาดสมาธิ มากกว่ากลุ่มที่ทำภารกิจง่ายๆ อย่างเห็นได้ชัด
สารเคมีในสมอง ก็มีส่วน!
ไม่ใช่แค่ความรู้สึกเท่านั้น แต่ผลการวิจัยยังพบอีกว่า การใช้ความคิดอย่างหนักส่งผลต่อระดับสารเคมีในสมอง โดยเฉพาะ “กลูตาเมต” (Glutamate) ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และความจำ เมื่อสมองทำงานหนัก ระดับกลูตาเมตในสมองส่วนหน้าผาก ซึ่งเป็นส่วนที่ควบคุมการตัดสินใจ การวางแผน และการควบคุมตนเอง จะเพิ่มสูงขึ้น หากระดับกลูตาเมตสูงเกินไป จะส่งผลเสียต่อการทำงานของสมอง ทำให้เกิดความรู้สึกเหนื่อยล้า เบื่อหน่าย และขาดสมาธิได้ในที่สุด
แล้วเราควรทำอย่างไร? เมื่อต้องใช้สมองอย่างหนัก
ถึงแม้ว่างานวิจัยจะยืนยันว่า การคิดมากส่งผลเสียต่อสภาพร่างกายและจิตใจได้จริง แต่เราก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงการใช้สมองได้ ดังนั้น เราควรหาวิธีรับมือ และดูแลตัวเอง เมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ต้องใช้ความคิดอย่างหนักหน่วง
ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้:
- พักสมองอย่างสม่ำเสมอ: แบ่งเวลาพักสั้นๆ 5-10 นาที ทุกๆ 1 ชั่วโมง ลุกขึ้นเดิน ยืดเส้นยืดสาย หรือมองออกไปไกลๆ เพื่อพักสายตาและสมอง
- ฝึกสมาธิ: การฝึกสมาธิ เช่น การนั่งสมาธิ การฝึกหายใจ เป็นประจำ จะช่วยเพิ่มความสามารถในการจดจ่อ และลดความเครียดสะสมได้
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ: การนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ 6-8 ชั่วโมงต่อคืน เป็นสิ่งสำคัญ เพราะช่วงเวลาที่เรานอนหลับ สมองจะได้พักผ่อน และจัดระเบียบข้อมูลต่างๆ
- เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์: อาหารบำรุงสมอง เช่น ปลาทะเลน้ำลึก ธัญพืช ผักใบเขียว ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ จะช่วยบำรุงการทำงานของสมอง และเพิ่มประสิทธิภาพในการคิด
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ: การออกกำลังกาย อย่างน้อย 30 นาที 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์ ไม่เพียงแต่ดีต่อสุขภาพร่างกาย แต่ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของสมอง และลดความเครียดได้อีกด้วย
การดูแลสุขภาพกายและใจ เป็นสิ่งสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะเมื่อต้องเผชิญกับความท้าทาย และสถานการณ์ที่บีบบังคับให้ต้องใช้ความคิด การรู้เท่าทันความรู้สึก และใส่ใจดูแลตัวเอง จะเป็นเกราะป้องกัน ไม่ให้เราตกเป็นทาสของความคิด และใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข
#สุขภาพจิต #สมอง #ความเครียด #งานวิจัย