ดาวพลูโต ดาวเคราะห์ที่อยู่ห่างไกลที่สุดในระบบสุริยะของเรา เคยเป็นที่รู้จักในฐานะดาวเคราะห์ดวงที่เก้า นับตั้งแต่การค้นพบในปี ค.ศ. 1930 อย่างไรก็ตาม ในปี ค.ศ. 2006 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) ได้มีมติปรับนิยามใหม่ของ "ดาวเคราะห์" ส่งผลให้ดาวพลูโตถูกจัดประเภทใหม่เป็น "ดาวเคราะห์แคระ" การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้สร้างความฮือฮาและข้อถกเถียงในวงการดาราศาสตร์และสาธารณชนอย่างกว้างขวาง บทความนี้จะพาคุณไปสำรวจถึงสาเหตุและผลกระทบของการจัดประเภทใหม่ของดาวพลูโต
การค้นพบและการเป็นดาวเคราะห์ดวงที่เก้า
ดาวพลูโตถูกค้นพบในวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1930 โดยนักดาราศาสตร์ชาวอเมริกันชื่อ ไคลด์ ทอมบอ การค้นพบครั้งนี้สร้างความตื่นเต้นไปทั่วโลก เพราะเป็นการค้นพบดาวเคราะห์ดวงใหม่ในรอบกว่า 100 ปี ดาวพลูโตถูกตั้งชื่อตามเทพเจ้าแห่งใต้พิภพในเทพปกรณัมโรมัน
ตลอดระยะเวลา 76 ปี ดาวพลูโตครองตำแหน่งดาวเคราะห์ดวงที่เก้าในระบบสุริยะ แม้จะมีขนาดเล็กและวงโคจรที่แปลกประหลาดกว่าดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ
นิยามใหม่ของ "ดาวเคราะห์" และการถอดถอนดาวพลูโต
ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เทคโนโลยีกล้องโทรทรรศน์ที่ก้าวหน้าขึ้น ทำให้นักดาราศาสตร์ค้นพบวัตถุขนาดเล็กจำนวนมากในบริเวณแถบไคเปอร์ แถบไคเปอร์เป็นบริเวณที่อยู่เลยวงโคจรของดาวเนปจูนออกไป วัตถุเหล่านี้บางดวงมีขนาดใกล้เคียงกับดาวพลูโต
การค้นพบวัตถุขนาดใกล้เคียงกับดาวพลูโต เช่น "อีริส" ในปี ค.ศ. 2005 ทำให้นักดาราศาสตร์เกิดคำถามว่า อะไรคือคุณสมบัติที่แท้จริงของ "ดาวเคราะห์"
เพื่อแก้ไขปัญหานี้ สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) ได้จัดการประชุมขึ้นในปี ค.ศ. 2006 ที่ประชุมมีมติกำหนดนิยามใหม่ของ "ดาวเคราะห์" โดยมีใจความสำคัญดังนี้:
- เป็นวัตถุท้องฟ้าที่โคจรรอบดวงอาทิตย์
- มีแรงโน้มถ่วงมากพอที่จะทำให้มันมีรูปร่างใกล้เคียงกับทรงกลม
- สามารถ "กวาดล้าง" บริเวณใกล้เคียงวงโคจรของมันให้ปราศจากวัตถุขนาดใหญ่อื่น ๆ
เนื่องจากดาวพลูโตไม่สามารถผ่านเงื่อนไขข้อที่ 3 ได้ คือยังมีวัตถุขนาดเล็กอื่น ๆ อีกมากในบริเวณวงโคจรของมัน IAU จึงมีมติให้ลดสถานะของดาวพลูโตจาก "ดาวเคราะห์" เป็น "ดาวเคราะห์แคระ"
ผลกระทบจากการจัดประเภทใหม่และมุมมองที่เปลี่ยนไป
การถอดถอนดาวพลูโตออกจากสถานะดาวเคราะห์สร้างความฮือฮาไปทั่วโลก มีทั้งผู้ที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วยกับมติดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม การจัดประเภทใหม่นี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจถึงธรรมชาติของวัตถุในระบบสุริยะมากขึ้น และเปิดมุมมองใหม่เกี่ยวกับวิวัฒนาการของระบบสุริยะ
ปัจจุบัน ดาวพลูโตยังคงเป็นเป้าหมายการศึกษาที่น่าสนใจของนักวิทยาศาสตร์ ในปี ค.ศ. 2015 ยานอวกาศนิวฮอไรซันส์ของนาซาประสบความสำเร็จในการบินผ่านดาวพลูโต เผยให้เห็นภาพพื้นผิวที่ซับซ้อนและน่าทึ่งของดาวเคราะห์แคระดวงนี้
แม้จะถูกจัดประเภทใหม่ ดาวพลูโตก็ยังคงเป็นวัตถุท้องฟ้าที่น่าสนใจและมีความสำคัญในการศึกษาevoutionของระบบสุริยะของเรา
#ดาวพลูโต #ดาวเคราะห์แคระ #ระบบสุริยะ #ดาราศาสตร์