มะเร็ง เป็นภัยร้ายที่คร่าชีวิตผู้คนทั่วโลกเป็นจำนวนมาก องค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานว่า ในปี พ.ศ. 2562 มีผู้เสียชีวิตจากโรคมะเร็งทั่วโลกสูงถึง 9.6 ล้านคน ซึ่งการตรวจคัดกรองมะเร็งเป็นอีกหนึ่งแนวทางสำคัญในการป้องกันและควบคุมโรคร้ายนี้ โดยบทความนี้จะพาไปรู้จักกับวิธีการตรวจคัดกรองมะเร็ง ประโยชน์ รวมไปถึงข้อเท็จจริงที่น่าสนใจเกี่ยวกับมะเร็ง
การตรวจคัดกรองมะเร็งคืออะไร
การตรวจคัดกรองมะเร็ง คือ การตรวจหาความผิดปกติในร่างกายที่อาจบ่งชี้ถึงโรคมะเร็งในระยะเริ่มต้น แม้จะยังไม่มีอาการใดๆ ซึ่งการตรวจคัดกรองมะเร็งตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายขาด และลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งได้อย่างมาก
วิธีการตรวจคัดกรองมะเร็ง
วิธีการตรวจคัดกรองมะเร็งมีหลากหลายวิธี ขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็ง อายุ และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล โดยวิธีการตรวจคัดกรองที่พบได้บ่อย ได้แก่
- การตรวจร่างกาย เช่น การคลำหาก้อนเนื้อ การตรวจภายใน ฯลฯ
- การตรวจเลือด เช่น การตรวจหาสารบ่งชี้มะเร็ง (Tumor marker) ฯลฯ
- การตรวจทางรังสีวิทยา เช่น การเอกซเรย์ การทำแมมโมแกรม การตรวจอัลตราซาวนด์ การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) การตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) ฯลฯ
- การส่องกล้อง เช่น การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ การส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร ฯลฯ
- การตรวจชิ้นเนื้อ (Biopsy) เป็นการนำเนื้อเยื่อหรือเซลล์ไปตรวจวิเคราะห์ เพื่อยืนยันผลการวินิจฉัย
ประโยชน์ของการตรวจคัดกรองมะเร็ง
การตรวจคัดกรองมะเร็งมีประโยชน์มากมาย ได้แก่
- ช่วยให้ตรวจพบมะเร็งได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ซึ่งมีโอกาสในการรักษาให้หายขาดสูง
- ช่วยลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคมะเร็ง
- ช่วยลดความรุนแรงของโรค และผลข้างเคียงจากการรักษา
- ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการรักษา เนื่องจากการรักษาในระยะเริ่มต้นมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการรักษาในระยะลุกลาม
- ช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวมีเวลาในการเตรียมตัวรับมือกับโรคมะเร็ง และวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม
ข้อมูลน่าเหลือเชื่อเกี่ยวกับมะเร็ง
ทราบหรือไม่ว่า…
- มะเร็งบางชนิดสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้ใหญ่ ฯลฯ
- พฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ การกินอาหารที่ไม่มีประโยชน์ และการขาดการออกกำลังกาย ล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของการเกิดโรคมะเร็ง
- ผู้ป่วยมะเร็งหลายรายสามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติสุข และมีอายุยืนยาว หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
สถิติเกี่ยวกับมะเร็งในประเทศไทย
จากสถิติของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ พบว่า มะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของคนไทย โดยมีอัตราการเสียชีวิตประมาณ 80,000 คนต่อปี ซึ่งมะเร็งที่พบมากที่สุดในคนไทย 5 อันดับแรก ได้แก่
| อันดับ | ชนิดมะเร็ง | จำนวนผู้ป่วยใหม่ (คน) |
|---|---|---|
| 1 | มะเร็งตับ | 20,000 |
| 2 | มะเร็งปอด | 17,000 |
| 3 | มะเร็งเต้านม | 15,000 |
| 4 | มะเร็งลำไส้ใหญ่ | 12,000 |
| 5 | มะเร็งปากมดลูก | 8,000 |
จะเห็นได้ว่า การตรวจคัดกรองมะเร็งเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออายุมากขึ้น หรือมีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง ดังนั้น เราทุกคนควรตระหนักถึงความสำคัญของการตรวจคัดกรองมะเร็ง และปฏิบัติตนให้ห่างไกลจากปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เพื่อสุขภาพที่ดี และชีวิตที่ยืนยาว
#มะเร็ง #สุขภาพ #การตรวจคัดกรอง #โรคร้าย