เชื่อว่าหลายคนคงเคยได้ยินเรื่องเล่าแปลก ๆ ที่ว่า “ห้ามเอาองุ่นเข้าไมโครเวฟเด็ดขาด ไม่งั้นมันจะระเบิด!” ฟังดูเหมือนเรื่องล้อเล่นใช่มั้ยล่ะ แต่รู้หรือไม่ว่าเรื่องนี้มีมูลความจริงซ่อนอยู่! ปรากฏการณ์ประหลาดนี้สร้างความสงสัยให้กับใครหลายคน รวมถึงนักวิทยาศาสตร์ จนถึงขั้นต้องทำการศึกษาและทดลองเพื่อหาคำตอบกันเลยทีเดียว
เบื้องหลังปรากฏการณ์องุ่นระเบิด
แท้จริงแล้ว องุ่นไม่ได้ระเบิดแบบตูมตามเหมือนระเบิดจริง ๆ แต่เป็นการเกิดพลาสมาต่างหาก พลาสมาคือสถานะที่ 4 ของสสาร ซึ่งเกิดขึ้นจากการที่อะตอมของแก๊สได้รับพลังงานจนอิเล็กตรอนหลุดออกมา ทำให้อะตอมนั้นกลายเป็นไอออนที่มีประจุไฟฟ้า โดยในกรณีขององุ่นนั้น พลาสมาเกิดขึ้นจากปัจจัยหลัก 2 ประการ ได้แก่
- รูปทรงและขนาดขององุ่น องุ่นมีรูปทรงกลมและมีขนาดเล็ก ทำให้คลื่นไมโครเวฟที่ส่งเข้าไปสะท้อนกลับไปมาภายในผลองุ่นได้ง่าย เหมือนกับเลนส์รวมแสง
- อิเล็กโทรไลต์ในองุ่น องุ่นอุดมไปด้วยอิเล็กโทรไลต์ เช่น โพแทสเซียมและเกลือแร่ ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวนำไฟฟ้าชั้นดี เมื่อคลื่นไมโครเวฟส่งผ่านเข้าไปในองุ่น อิเล็กโทรไลต์เหล่านี้จะดูดซับพลังงานเอาไว้และเกิดความร้อนอย่างรวดเร็ว
เมื่อความร้อนสะสมมากขึ้นเรื่อย ๆ จนถึงจุดหนึ่ง น้ำภายในองุ่นจะเดือดกลายเป็นไอ แต่เนื่องจากเปลือกองุ่นมีความยืดหยุ่นต่ำ ทำให้ไอร้อนเหล่านั้นไม่สามารถระบายออกมาได้ทัน ส่งผลให้เกิดแรงดันมหาศาลภายในผลองุ่น และสุดท้ายก็ระเบิดออกมานั่นเอง ส่วนแสงสว่างวาบที่เราเห็นนั้นก็คือพลาสมานั่นเอง
งานวิจัยไขปริศนาองุ่นระเบิด
ในปี 2019 มีงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Proceedings of the National Academy of Sciences โดยทีมนักวิจัยจาก Canada ได้ทำการศึกษาปรากฏการณ์องุ่นระเบิดในไมโครเวฟอย่างละเอียด โดยใช้เทคนิคการถ่ายภาพความเร็วสูงและการสร้างแบบจำลองทางคอมพิวเตอร์ ผลการวิจัยพบว่าองุ่นที่ถูกตัดครึ่งหรือผ่านการเจาะรู มีโอกาสน้อยที่จะระเบิดในไมโครเวฟ เนื่องจากไอร้อนสามารถระบายออกทางรูที่เกิดขึ้นได้ นอกจากนี้ ทีมนักวิจัยยังค้นพบอีกว่า จุดเชื่อมต่อระหว่างองุ่นสองผล สามารถสร้างเป็นจุดฮอตสปอต (Hotspot) ที่มีความร้อนสูงมาก ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดพลาสมาได้อีกด้วย
ข้อควรระวัง
ถึงแม้ว่าปรากฏการณ์องุ่นระเบิดในไมโครเวฟจะเป็นเรื่องที่น่าสนใจ แต่ก็ควรระมัดระวังในการทดลองด้วยตนเอง เนื่องจากพลาสมาที่เกิดขึ้นอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อไมโครเวฟได้ รวมถึงอาจก่อให้เกิดอันตรายจากการเผาไหม้ได้
#องุ่นระเบิด #ไมโครเวฟ #พลาสมา #วิทยาศาสตร์