หลายคนอาจเคยได้ยินความเชื่อที่ว่า “เลือดดำไหลช้ากว่าเลือดแดง” ความเชื่อนี้แพร่หลายในสังคม บางคนอาจเคยสังเกตเห็นเวลาโดนของมีคมบาด เลือดที่ไหลออกมามีสีเข้ม และดูเหมือนจะไหลช้ากว่าเลือดสีแดงสดที่เคยเห็น บทความนี้จะพาไปสำรวจข้อเท็จจริงเกี่ยวกับระบบไหลเวียนโลหิต ไขข้อข้องใจ พร้อมกับเปิดเผยข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับเลือด ที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน
ทำความรู้จักระบบไหลเวียนโลหิต
ก่อนอื่น เรามาทำความเข้าใจระบบไหลเวียนโลหิตกันก่อน หัวใจของเราทำหน้าที่สูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ผ่านทางเส้นเลือด ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ๆ คือ
- เส้นเลือดแดง (Artery) ทำหน้าที่นำเลือดที่อุดมไปด้วยออกซิเจน จากหัวใจไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
- เส้นเลือดฝอย (Capillary) เป็นเส้นเลือดขนาดเล็กที่สุด แทรกอยู่ทั่วร่างกาย ทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างเส้นเลือดแดงและเส้นเลือดดำ และเป็นบริเวณที่เกิดการแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์
- เส้นเลือดดำ (Vein) ทำหน้าที่นำเลือดที่ขาดออกซิเจน และมีคาร์บอนไดออกไซด์สูง กลับเข้าสู่หัวใจ
เลือดดำและเลือดแดง
เลือดในร่างกายของเรามีเพียงสีเดียว คือ สีแดง แต่เฉดสีของเลือดจะแตกต่างกันเล็กน้อย ขึ้นอยู่กับปริมาณของออกซิเจนที่อยู่ในเลือด เลือดที่อุดมไปด้วยออกซิเจนจะมีสีแดงสด ในขณะที่เลือดที่ขาดออกซิเจนจะมีสีแดงคล้ำ ที่เราเรียกกันว่า “เลือดดำ” นั่นเอง
เลือดดำไม่ได้ไหลช้ากว่าเลือดแดง ความเร็วในการไหลของเลือดขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ขนาดของเส้นเลือด ความดันเลือด และตำแหน่งของร่างกาย เลือดในเส้นเลือดแดงจะมีความเร็วในการไหลมากกว่าเลือดในเส้นเลือดดำ เนื่องจากได้รับแรงดันโดยตรงจากการบีบตัวของหัวใจ ในขณะที่เลือดในเส้นเลือดดำไหลกลับเข้าสู่หัวใจด้วยความเร็วที่ช้ากว่า เนื่องจากแรงดันเลือดลดลง และต้องไหลทวนแรงโน้มถ่วง
ปัจจัยที่มีผลต่อความเร็วในการไหลของเลือด
ดังที่ได้กล่าวไปแล้ว ความเร็วในการไหลของเลือดไม่ได้ขึ้นอยู่กับสีของเลือด แต่ขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่น ๆ ได้แก่
- ขนาดของเส้นเลือด : เส้นเลือดที่มีขนาดเล็ก เช่น เส้นเลือดฝอย เลือดจะไหลช้ากว่าเส้นเลือดที่มีขนาดใหญ่ เช่น เส้นเลือดแดง
- ความดันเลือด : ความดันเลือดสูง เลือดจะไหลเร็วขึ้น
- ตำแหน่งของร่างกาย : เลือดที่ไหลจากส่วนล่างของร่างกายขึ้นไปยังหัวใจ เช่น เลือดที่ไหลจากขา จะไหลช้ากว่าเลือดที่ไหลจากส่วนบนของร่างกายลงสู่หัวใจ เช่น เลือดที่ไหลจากศีรษะ เนื่องจากต้องไหลทวนแรงโน้มถ่วง
- ความหนืดของเลือด : เลือดที่มีความหนืดสูง เช่น เลือดที่มีเม็ดเลือดแดงมาก จะไหลช้ากว่าเลือดที่มีความหนืดต่ำ
ข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับเลือด
- หัวใจของคนเราสูบฉีดเลือดประมาณ 5 ลิตรต่อนาที
- เส้นเลือดในร่างกายของเรามีความยาวรวมกันประมาณ 100,000 กิโลเมตร
- เลือดประกอบด้วยส่วนประกอบหลัก ๆ 4 ส่วน คือ พลาสมา เม็ดเลือดแดง เม็ดเลือดขาว และเกล็ดเลือด
สรุปได้ว่า ความเชื่อที่ว่า “เลือดดำไหลช้ากว่าเลือดแดง” นั้น ไม่เป็นความจริง ความเร็วในการไหลของเลือดขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ไม่ใช่แค่สีของเลือดเท่านั้น
#เลือด #ระบบไหลเวียนโลหิต #สุขภาพ #ความรู้