แบคทีเรียบางชนิดในลำไส้หนอน อาจเป็นกุญแจสำคัญในการย่อยสลายพลาสติก

แบคทีเรียบางชนิดในลำไส้หนอน อาจเป็นกุญแจสำคัญในการย่อยสลายพลาสติก

ปัญหามลพิษจากพลาสติกนับเป็นวิกฤตการณ์ระดับโลกที่ท้าทาย กระบวนการย่อยสลายที่ยาวนานของพลาสติกส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมหาศาล แต่นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกต่างพยายามค้นหาวิธีการกำจัดขยะพลาสติกอย่างยั่งยืน และหนึ่งในความหวังใหม่ที่น่าจับตามอง คือ การใช้ประโยชน์จากแบคทีเรียบางชนิดที่พบในลำไส้ของหนอน ซึ่งอาจมีศักยภาพในการย่อยสลายพลาสติกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การค้นพบอันน่าทึ่งนี้เกิดขึ้นจากการศึกษาพฤติกรรมการกินของหนอนชนิดหนึ่งที่เรียกว่า หนอนผีเสื้อกลางคืน (waxworm) ซึ่งเป็นที่รู้กันดีว่า หนอนชนิดนี้กินขี้ผึ้งเป็นอาหาร นักวิทยาศาสตร์พบว่า ในลำไส้ของหนอนผีเสื้อกลางคืนมีแบคทีเรียบางชนิดที่สามารถย่อยสลายพลาสติกประเภท polyethylene (PE) ซึ่งเป็นพลาสติกที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ถุงพลาสติก ไปจนถึงบรรจุภัณฑ์อาหาร

งานวิจัยชิ้นหนึ่งที่ตีพิมพ์ในวารสาร Environmental Science & Technology พบว่า แบคทีเรียบางสายพันธุ์ที่แยกได้จากลำไส้ของหนอนผีเสื้อกลางคืนสามารถย่อยสลายฟิล์ม polyethylene ได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่สัปดาห์ ในขณะที่โดยปกติแล้ว พลาสติกประเภทนี้ต้องใช้เวลานานหลายร้อยปีในการย่อยสลายตามธรรมชาติ

ความลับของแบคทีเรียดังกล่าวอยู่ที่เอนไซม์ชนิดพิเศษที่พวกมันผลิตขึ้นมา เอนไซม์เหล่านี้ทำหน้าที่เป็นเสมือน “กรรไกรโมเลกุล” ที่สามารถตัดพันธะเคมีที่แข็งแรงใน polyethylene ทำให้โมเลกุลของพลาสติกแตกตัวออกเป็นชิ้นเล็กๆ และถูกย่อยสลายได้ง่ายขึ้น

ชนิดของพลาสติก	ระยะเวลาการย่อยสลายโดยทั่วไป
Polyethylene (PE)	400-1,000 ปี
Polypropylene (PP)	200-500 ปี
Polystyrene (PS)	500-1,000 ปี

แม้ว่าการค้นพบนี้จะอยู่ในขั้นเริ่มต้น แต่นักวิทยาศาสตร์มองว่า เป็นก้าวสำคัญที่อาจนำไปสู่การพัฒนาเทคโนโลยีการย่อยสลายพลาสติกแบบใหม่ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยในอนาคตอาจสามารถนำเอนไซม์จากแบคทีเรียดังกล่าวไปใช้ในการย่อยสลายขยะพลาสติกในระดับอุตสาหกรรม หรือแม้กระทั่งพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถย่อยสลายพลาสติกได้เองตามธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม ยังคงต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อทำความเข้าใจกลไกการทำงานของแบคทีเรียและเอนไซม์เหล่านี้ให้ดียิ่งขึ้น รวมถึงการพัฒนาวิธีการผลิตเอนไซม์ในปริมาณมากเพื่อให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในวงกว้าง

Fun Fact: รู้หรือไม่ว่า พลาสติกเพียง 9% เท่านั้นที่ถูกนำไปรีไซเคิลทั่วโลก ส่วนที่เหลือถูกทิ้งลงสู่หลุมฝังกลบ เผา หรือรั่วไหลสู่สิ่งแวดล้อม (ที่มา: National Geographic)

#แบคทีเรีย #พลาสติก #สิ่งแวดล้อม #หนอน